Wścieklizna to jedna z najgroźniejszych chorób zakaźnych zwierząt i ludzi. Wirus atakuje układ nerwowy, a po wystąpieniu objawów choroba jest niemal zawsze śmiertelna.
Do zakażenia dochodzi najczęściej poprzez ugryzienie lub kontakt śliny chorego zwierzęcia z uszkodzoną skórą.
Szczepienie lisów – ochrona całego środowiska
W Polsce bardzo ważną rolę w utrzymywaniu i rozprzestrzenianiu wirusa w środowisku odgrywa lis rudy. Dlatego Inspekcja Weterynaryjna prowadzi akcje szczepienia lisów wolno żyjących na terenach, na których występuje większe ryzyko wścieklizny. Szczepionka jest umieszczana w specjalnej przynęcie, którą lis może zjeść. Przynęty są wykładane ręcznie lub zrzucane z samolotów albo śmigłowców.
Takie działania mają ogromne znaczenie, ponieważ zmniejszają liczbę zakażonych dzikich zwierząt, a tym samym ograniczają możliwość przeniesienia wirusa na zwierzęta domowe i ludzi. Jest to więc ochrona całego środowiska, a nie tylko samych lisów. Jeśli znajdziemy przynętę ze szczepionką nie należy jej dotykać ani zabierać. Warto również pilnować, aby zwierzęta domowe jej nie zjadły.
Obowiązkowe szczepienie psów
W Polsce każdy pies powinien być zaszczepiony przeciwko wściekliźnie. Pierwsze szczepienie należy wykonać w ciągu 30 dni od ukończenia przez psa 3. miesiąca życia, a następne nie rzadziej niż co 12 miesięcy. To nie tylko obowiązek prawny, ale przede wszystkim ochrona psa i jego opiekunów. Podczas spaceru pies może mieć kontakt z lisem, jenotem, nietoperzem lub innym dzikim zwierzęciem – nosicielem wirusa.
Kot również może być narażony
Szczepienie kotów przeciwko wściekliźnie w Polsce co do zasady nie jest obowiązkowe, jednak jest szczególnie ważne w przypadku kotów wychodzących. Kot może mieć kontakt z dzikimi zwierzętami, nawet jeśli właściciel nie jest tego świadkiem. Dlatego warto omówić z lekarzem weterynarii szczepienie kota, szczególnie jeśli zwierzę swobodnie wychodzi na zewnątrz.
Pamiętajmy: Zaszczepiony pies, zaszczepiony kot i zaszczepione lisy to mniejsze ryzyko wścieklizny w naszym otoczeniu.
Wścieklizna to nie zawsze agresja, ale też inne nietypowe zachowania np. zwierzęta dzikie stają się potulne wobec ludzi i dają się głaskać, a zwierzęta z natury łagodne zaczynają nagle warczeć bez powodu i unikać domowników.
Co zrobić po ugryzieniu lub kontakcie z podejrzanym zwierzęciem?
Jeżeli człowiek zostanie ugryziony, podrapany lub miał kontakt uszkodzonej skóry albo błon śluzowych ze śliną zwierzęcia, nie należy czekać na pojawienie się objawów. Miejsce kontaktu należy jak najszybciej dokładnie umyć wodą z mydłem i niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. W zależności od sytuacji lekarz może zdecydować o zastosowaniu odpowiedniego poekspozycyjnego postępowania przeciw wściekliźnie.
Nie należy dotykać znalezionych martwych dzikich zwierząt, ale fakt ten trzeba jak najszybciej zgłosić właściwym służbom weterynaryjnym. Zgłosić należy również takie zwierzę, które według nas wykazuje podejrzane objawy kliniczne.
Warto pamiętać o jednej prostej zasadzie: lepiej zapobiegać niż ryzykować kontakt z chorobą, która po wystąpieniu objawów jest niemal zawsze śmiertelna.
Data publikacji: 22.10.2026 r.
